Right to repair - prawo do naprawy

  1.  RIGHT TO REPAIR
  2. Rada Ministrów pracuje obecnie nad projektem ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw (dalej jako: „Projekt”), którego przekazanie do dalszych prac przez Sejm zaplanowano na IV kwartał 2026 roku. Projekt ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/2394 oraz dyrektyw (UE) 2019/771 i (UE) 2020/1828 (dalej jako: „Dyrektywa w sprawie zasad promujących naprawę towarów”).
  3. Planowany termin wejścia ww. przepisów w życie to 31 lipca 2027 r.

 

Cel Projektu

  1. Głównym założeniem Dyrektywy w sprawie zasad promujących naprawę towarów i implementującego ją Projektu jest umożliwienie konsumentom korzystania z nabytych produktów przez jak najdłuższy czas poprzez rozszerzenie obowiązków przedsiębiorców w zakresie dokonywania napraw tych produktów.

 

Zakres zmian

  1. Zgodnie z art. 43c ust. 1 uPK  „Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak zgodności towaru z umową istniejący w chwili jego dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat od tej chwili (…)”. W Projekcie przewidziano dodanie do art. 43c uPK ustępu 4, zgodnie z którym w przypadku, gdy doprowadzenie produktu do zgodności z umową sprzedaży będzie polegało na dokonaniu jego naprawy, odpowiedzialność przedsiębiorcy automatycznie przedłuży się o dodatkowe 12 miesięcy, o czym przedsiębiorca będzie musiał poinformować konsumenta przed doprowadzeniem produktu do zgodności z umową.
  2. Projekt przewiduje wprowadzenie do uPK nowego rozdziału 5b zatytułowanego „Naprawy nieobjęte odpowiedzialnością przedsiębiorcy za brak zgodności towaru z umową”. Dotyczy on zobowiązania producentów do naprawy produktów z kategorii: pralki, suszarki, zmywarki, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne, sprzęt do spawania, odkurzacze, serwery i produkty do przechowywania danych, telefony komórkowe, telefony bezprzewodowe i komputery typu slate, suszarki bębnowe, towary zawierające baterie do lekkich środków transportu i miejscowe ogrzewacze pomieszczeń do użytku domowego.
  3. W stosunku do produktów wskazanych w punkcie 5 powyżej, producent będzie zobowiązany do dokonania ich naprawy, jeśli brak ich przydatności do użycia wystąpił lub ujawnił się w okresie oraz w zakresie wynikającym z wymogów dotyczących możliwości naprawy i nie jest objęty odpowiedzialnością sprzedawcy za zgodność produktu z umową.
  4. Naprawa będzie musiała zostać przeprowadzona nieodpłatnie lub w rozsądnej cenie oraz w rozsądnym czasie od chwili, kiedy konsument złoży żądanie w tym zakresie. Odmowa dokonania naprawy będzie możliwa wyłącznie w przypadkach przewidzianych w przepisach, przy czym jedynym powodem odmowy nie może być fakt, że produkt został uprzednio naprawiony przez inny podmiot.
  5. Jeśli producent ma siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej, obowiązki wskazane w rozdziale 5b uPK będą obciążać upoważnionego przedstawiciela (osobę fizyczną lub prawną, która ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Unii oraz otrzymała od producenta pisemne pełnomocnictwo do występowania w jego imieniu w zakresie określonych zadań w odniesieniu do obowiązków producenta) albo importera lub dystrybutora produktów.
  6. Zgodnie z projektowanym art. 43w ust. 1 uPK, zakazane będzie stosowanie przez producentów postanowień umownych, rozwiązań jak i technik oprogramowania utrudniających naprawę towaru oraz utrudnianie wykorzystywania oryginalnych lub używanych części zamiennych, kompatybilnych części zamiennych. Części zamienne i narzędzia do wykonania naprawy towaru powinny być oferowane przez producenta w rozsądnych cenach.

 

Sankcje za naruszenie przepisów

  1. Projekt nie przewiduje nowych sankcji odnośnie naruszenia obowiązków wskazanych w art. 43c uPK, dlatego mają do nich zastosowanie dotychczasowe konsekwencje, w postaci:
  • postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów;
  • nałożenie kary pieniężnej przez Prezesa UOKiK w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nawet za praktykę stosowaną nieumyślnie.
  1. Przewidziano natomiast administracyjne kary pieniężne za naruszenie obowiązków określonych w rozdziale 5b uPK. W przypadku pierwszego naruszenia, jej wysokość może wynieść od 500 zł do 20 000 zł, zaś w przypadku kolejnych naruszeń – od 1 500 zł do 40 000 zł.

Dodatkowo do ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734) ma zostać wprowadzony art. 138d, który w § 3 penalizuje zachowania polegające na naprawie towarów za rażąco wysoką cenę i w rażąco długim czasie oraz udostępnianiu części zamiennych i narzędzi w rażąco wysokich cenach – za te wykroczenia przewidziano karę grzywny.